THẦY KHÔI DẠY VĂN

Cái nhìn mang tính phát hiện về dòng sông

Qua đoạn trích, tác giả đã thể hiện cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông Đà đầy mới mẻ. Nhà văn nhìn sông Đà không còn là con sông vô tri vô giác, mà là một sinh thể có linh hồn, có cá tính đối lập, như con người: Vừa hung bạo, dữ dằn, vừa trữ tình, đằm thắm. Tác giả đã khám phá vẻ đẹp hùng vĩ, hung bạo của dòng sông ở nhiều góc độ, đậm chất văn chương, kết hợp với nhiều ngành nghệ thuật khác như âm nhạc, điện ảnh đầy ấn tượng. Bên cạnh nét cá tính như thế, con sông ĐÀ còn mang vẻ đẹp diễm lệ, lãng mạn với vẻ đẹp trữ tình, lãng mạn, hiện lên như một dải lụa hiền hòa. Nhà văn đã tìm thấy được chất vàng của núi sông Tây Bắc. Qua hình tượng con sông ấy, Nguyễn Tuân đã thể hiện tình yêu tha thiết đối với thiên nhiên đất nước. Với ông, thiên nhiên cũng là một tác phẩm nghệ thuật vô song của tạo hóa. Cảm nhận và miêu tả sông Đà đã giúp Nguyễn Tuân chứng tỏ sự tài hoa, uyên bác của chính mình. Hình tượng Đà giang chính là phông nền cho sự xuất hiện và tôn vinh nét đẹp của người lao động trong chế độ mới.

Cái nhìn mang tính phát hiện về con người

Qua nhân vật ông lái đò, Nguyễn Tuân có cách nhìn mang tính phát hiện về người lao động mới. Ông đò tiêu biểu là người lao động anh dũng, cũng là nghệ sĩ trong môi trường làm việc và trong công việc của mình khi dám đương đầu với thử thách và đạt tới trình độ điêu luyện trong công việc. Nhà văn đã phát hiện ra “chất vàng mười đã qua thử lửa” của ông đò bằng phong cách nghệ thuật tài hoa, uyên bác với thể tuỳ bút vừa giàu tính hiện thực, vừa tràn ngập cái tôi phóng túng đầy cảm hứng, say mê… Qua cách nhìn nhân vật ông đò, nhà văn bày tỏ tình cảm yêu mến, trân trọng, tự hào về con người lao động Việt Nam. Nếu trước đây, ông thường khắc họa người anh hùng trong chiến đấu, người nghệ sĩ trong nghệ thuật và thuộc về quá khứ “vang bóng một thời”thì đến tác phẩm này, ông tìm thấy anh hùng và nghệ sĩ ngay trong con người lao động thường ngày, trong công việc bình thường và trong nghề nghiệp cũng bình thường. Nguyễn Tuân còn khẳng định với chúng ta rằng chủ nghĩa anh hùng cách mạng đâu phải chỉ dành riêng cho cuộc chiến đấu chống ngoại xâm mà còn thể hiện sâu sắc trong việc xây dựng đất nước và chinh phục thiên nhiên.